RE:FIL #8 Yoksa Biz Böyle Olduğumuz İçin Mi Gelir Bahar?
From FIL with Love
Bazen bir haber tam yerinde bulur bizi. Bazen bir kitap cümlesi. Bazen de birinin "dur, bir nefes al" demesi.
Mart ayının ortasındayız. Hava hâlâ kararsız, ekranlar aynı ekranlar, takvimler bir o kadar dolu. Ama etrafımızda sessizce şekillenen şeyler var; yeni girişimler filizleniyor, yeni kapılar açılıyor. Bu sayıda o kapılardan birkaçına ve inovasyon, yapay zeka, girişimcilik dünyasında neler oluyor birlikte bakıyoruz.
FIL Fellows 2026 - Mülakatlar Devam Ediyor
FIL Fellows 2026 ön başvuru değerlendirme süreci tamamlandı.
Her başvuru; vizyon, etki potansiyeli ve liderlik duruşu perspektifiyle titizlikle ele alındı. İlk turda sürece devam edemeyen adaylara değerli emekleri ve başvuruları için teşekkür ederiz, tüm ağımızı FIL Network etkinliklerinde ve ekosistemimizin bir parçası olarak görmeyi umuyoruz.
Bir sonraki aşamaya geçen adaylarımızı tebrik ediyoruz. Yeni dönem çok yakında.
TÜSİAD Bu Gençlikte İş Var! - 2026 nın 10 Girişimi Belirlendi
TÜSİAD Bu Gençlikte İŞ Var! 2026 dönemi kapsamında düzenlenen Girişimcilik Kampı, 700ün üzerinde başvurudan seçilen 15 girişimin katılımıyla ODTÜ ve Bilkent Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleşti. Kamp sonunda yapay zeka destekli inşaat fotoğraf yönetiminden biyoteknolojik acil durum gıdalarına, akıllı ambalajdan karbon kredisi platformuna kadar uzanan 10 girişim, TÜSİAD üyesi rehberlerle eşleşerek üç aylık hızlandırma programına hak kazandı.
Future Innovation Leaders ekibimizden Aykut Hocaoglu ve Beliz Bediz Sinan ’ın da mentorlük yaptığı programda kurucularımızdan Türkiye ’de girişimcilik ekosistemini kadın odaklı yatırım fonuyla tanıştıran Ahu Buyukkusoglu Serter kapanış konuşmasında, genç girişimcilerin ortaya koyduğu fikirlerin ve çabalarının büyük bir potansiyel taşıdığını vurgulayarak, girişimcilik yolculuklarında karşılaşacakları zorluklara rağmen üretmeye, denemeye ve cesaretle ilerlemeye devam etmeleri yönünde ilham verici mesajlar paylaştı.
Yapay Zeka İş Piyasasını Nasıl Dönüştürüyor: Anthropic Ekonomistlerinin Yenilikçi Araştırması
Anthropic’ten iki ekonomist geçtiğimiz hafta oldukça önemli bir araştırma yayınladı. Milyonlarca Claude konuşmasından elde edilen gerçek kullanım verilerini iş piyasası verileriyle birleştirerek "Gözlemlenmiş Maruz Kalma" adını verdikleri yeni bir ölçüm geliştirdiler. Klasik araştırmalar hep aynı soruyu sormuştu: Bu işin tamamı yapay zekaya devredilebilir mi? Bu çalışma çok daha yerinde bir soruya odaklanıyor: Bu mesleğin hangi görevleri gerçekte, şu an, yapay zeka tarafından yapılıyor? Kulağa küçük bir nüans gibi gelebilir, ama fark devasa. Bilgisayar ve matematik alanındaki görevlerin teorik olarak yüzde doksanı yapay zeka tarafından hızlandırılabilir durumda; ancak Claude un bugün gerçekte kapsadığı oran yalnızca yüzde otuz üç. Geri kalan yüzde altmış yedi, henüz gerçekleşmemiş bir potansiyel olarak bekliyor. Bu boşluk, aslında inovasyon için de muazzam bir alan anlamına geliyor.
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise riskin kimin üzerinde yoğunlaştığı. Sezginin ve yaygın anlatının aksine, yapay zekanın öncelikli olarak tehdit ettiği grup düşük ücretli işçiler değil. İyi eğitimli, görece yüksek maaşlı beyaz yakalılar. En fazla maruz kalan çeyreğin ortalama maaşı, hiç maruz kalmayan gruba kıyasla yüzde kırk yedi daha yüksek. Yüksek lisans veya doktora sahiplerinin oranı ise dört kat fazla. Bu, on yıllardır süregelen "teknoloji önce en alttakileri etkiler" varsayımını kökten sarsan bir bulgu. Ve politika yapıcılar, şirketler, üniversiteler için ciddi bir yeniden düşünme ve üzerine çalışma fırsatı diyebiliriz.
Peki tüm bu maruziyetin işsizlik rakamlarına somut bir yansıması var mı? Şimdilik hayır, en azından verilerde görünmüyor. ChatGPTnin yayınlanmasından bu yana en fazla maruz kalan grupta istatistiksel olarak anlamlı bir işsizlik artışı henüz gözlemlenmiyor. Ama 22 ile 25 yaş arasındaki genç çalışanlarda erken ve dikkat çekici bir sinyal var: Yüksek maruziyetli mesleklere yeni giren bu grup için işe alım hızı yavaşlıyor.
Yapay zekanın özellikle farklı disiplinlerden araştırmacıların bakışlarıyla çalışılması bugün ve gelecekte de önemli olacak alanlardan biri.
Anthropic Pentagon’a Hayır Dedi: Vicdan mı, Stratejik Hata mı?
Şubat 2026’nın son haftası, yapay zeka dünyasında uzun süre konuşulacak bir kırılma noktasına sahne oldu. Anthropic CEO’su Dario Amodei, Pentagon’un Claude modelleri üzerindeki tüm etik kısıtlamaları kaldırıp "sınırsız kullanım" yetkisi talebini reddetti. Krizin arka planında Ocak ayında Venezuela’da gerçekleşen ve Claude’un bizzat çatışma anında kullanıldığı iddia edilen gizli bir operasyon yatıyor. Anthropic: Bu operasyonda hedefleme için kullanıldı mı? diye sorduğunda Pentagon bunu orduya hesap sorma cüreti olarak algıladı. 72 saatlik bir ültimatom ve tarihi bir bildirinin ardından 200 milyon dolarlık sözleşme sona erdi; Anthropic -ulusal güvenlik riski- ilan edildi. Sam Altman ise o gece Pentagon ile masa kurarak boşluğu doldurdu.
Bu kriz aslında saf bir etik tartışmasından çok daha derin bir meseleye işaret ediyor. Anthropic’in ısrar ettiği şey, yapay zekanın aldığı kararın "neden" alındığını şeffaf biçimde kanıtlayabilmek, yani Açıklanabilir Yapay Zeka. Bir savaş sahasında modelin hedefleme mantığı denetlenemiyorsa operasyonel sorumluluk zinciri tamamen kopuyor. OpenAI bu kaygıları "teknik güvenceler" ve "kod düzeyinde kısıtlamalar" diyerek bir kenara bırakıp Pentagon’un kapısından girdi. Anthropic’in boşalttığı koltuğa oturdu. Ama sektörün aklındaki soru hâlâ duruyor: Yapay zekanın savaş sahasında vereceği ilk büyük ve açıklanamayan hatada, bu tartışma tam olarak nereye dönecek? Özellikle yapay zekanın hangi alanlarda nasıl kullanılacağı yada devletler ve şirketlerin nerede duracağı açısından takip edilmesi gereken bir tartışma.
2025 Dönemi Fellow’umuz Deniz Sürenkök ’ün Girişimi Midrise Yola Çıktı
Menopoz, yıllarca sessizce geçiştirildi. Fısıltıyla anlatıldı, çoğu zaman hiç anlatılmadı. Oysa milyonlarca kadının yaşadığı bu dönem; bedeni, zihni ve hayatın tamamını etkiliyor
Melis Alphan ve Psikolog Dr. Gizem Sürenkök ün kurucuları olduğu Midrise, perimenopoz ve menopoz sürecindeki kadınlara bilgi, takip ve dayanışmayı tek bir yerden sunmayı hedefleyen dijital bir yol arkadaşı olarak kullanıma açıldı. Uygulama, cinsel sağlıktan beden sağlığına, iyi olma halinden benlik algısına uzanan geniş bir içerik kütüphanesi sunuyor; aynı zamanda 50den fazla semptomun takip edilebildiği kapsamlı bir izleme altyapısı ve yapay zeka destekli sohbet özelliği de içeriyor.
Kadınların yaşam döngülerini görünür kılmadan wellbeing den gerçek anlamda söz edilemiyor. Midrise tam da bunu yapıyor; menopozu bir kayıp hikayesi olmaktan çıkarıp bir dönüşüm hikayesine çeviriyor.
İndirmek için: Google Play
The Pause Lab - Unplugged ile Kendinizi Dinleyerek Yeni Bir Yola Çıkmak İster Misiniz?
Tarayıcınızda 50 açık sekme biriktiğinde hepsini kapatıp yeniden başlatırsınız. Bunu zihniniz için en son ne zaman yaptınız?
2024 Dönemi Fellowumuz BeHumbo Kurucusu Beliz Bediz Sinan önderliğinde, tarihi zeytin ağaçları ve Ege’nin sessizliği arasında K Bozcaada Revma’da üç gün: bildirimler kapalı, unvanlar kapıda, sohbetler derin. Sabancı Holding eski CEO’su ve FIL Dostu Cenk Alper ile sabah yürüyüşleri, Ashoka Türkiye Direktörü Ezgi Özkök Sefer ile "doing"den "being"e geçiş seansları, sanatçı Barış Muratoğlu ile denizin kıyıya bıraktığı tahtalardan bir eser yaratmak. Ve Ege mutfağı, nefes çalışması, gün batımı ritüelleri.
Bu programdan çıkarken iyi hissedeceksiniz, evet. Ama dahası; elinizde yeni bir yol haritası ve zihninizdeki netleşmiş kararlarla döneceksiniz.
Detaylı bilgi ve kayıt için: https://behumbo.co/retreat/may-2025-tr
Ne Okuyoruz, Ne Dinliyoruz: Bu Ay Simon Sinek Ayı
Kitap Önerisi: Neden ile Başla - Simon Sinek
Neden yaptığınızı bilmeden ne yaptığınızı anlatmaya çalışmak; çoğu sunumun, çoğu girişim fikrinin ve belki de çoğu kariyerin temel sorunu bu. Sinek, "Golden Circle" modeliyle tersine döndürdüğümüzde her şeyin nasıl değiştiğini Apple dan Wright Kardeşler e, Martin Luther King den Jobs a kadar çarpıcı örneklerle anlatıyor. Asıl mesaj net: insanlar ne yaptığınıza değil, neden yaptığınıza inanır. Yeni bir şeye başlamadan önce "neden"ini bulmak bazen en ihtiyacımız olan şey olabilir.
Podcast Önerisi: A Bit of Optimism - Simon Sinek
Hem kitabın hem de bu bültenin ruhuna yakın bir seçimiz var bu ay kulaklarımızda da. Sinek, kariyerinin tam da tutkusunu yitirdiği bir dönemde bu podcasti başlattı ve o yolculuk onu bugün yaptığı işe götürdü. Dürüst sohbetler, onu zorlayan ve farklı görmesini sağlayan isimlerle konuştuğu bu podcasti biz de keyifle dinliyoruz ve aslında bu bültenin ruhuna da çok uygun bir içeriği var; Angela Duckworth ile sebat ve aidiyet üzerine, Matthew McConaughey ile hayata yeniden aşık olmak üzerine, Scott Galloway ile güven üzerine. Her bölüm, "iyi şeyler hâlâ mümkün" hissini taze tutmak için epey keyifli bir içerik ve yol sunuyor, bunu da toksik bir optimizm yerine düşünülmüş bir yöntemle yapması daha da kıymetli.
Bizden Haberler:
Kurucularımızdan Semih Dilsiz , Türkiye İş Bankası bünyesinde faaliyet gösteren Yapay Zekâ Girişim Fabrikasının yeni Chief Commercial Officerı oldu. Mart 2026 itibarıyla başladığı bu yeni rolünde Dilsiz, organizasyonun ticari hedeflerine, iş geliştirme vizyonuna ve yapay zeka ekosistemindeki stratejik büyümesine liderlik edecek.
Daha önce Aygaz da İnovasyon ve Fikri Haklar Yöneticisi olarak görev yapan Semih i bu adımı için kutluyor, başarılar diliyoruz. Tebrikler Semih! 🎉
"Büyük bir sıçrama yapmak için küçük adımlar atmak gerekse de bize ilham veren attığımız küçük adımlar değil, büyük sıçramanın vizyonudur. Simon Sinek – Liderler En Son Yer
